Μια μοναδική έκθεση χαρακτικής στον Πειραιά

Το παρελθόν και το παρόν της ελληνικής χαρακτικής, από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα, παρουσιάζεται σε μια μοναδική έκθεση η οποία εγκαινιάζεται επισήμως την Τετάρτη, 17 Ιουνίου, στις 8.30, στις εντυπωσιακές αίθουσες της Δημοτικής Πινακοθήκης Πειραιά (κτίριο Παλαιού Ταχυδρομείου, Φίλωνος 29). Η έκθεση, υπό τον τίτλο «Εν τυπώσεις επί χάρτου», είναι μια εκδήλωση του 1ου Φεστιβάλ Χαρακτικής Αθηνών. Ειδικά για την έκθεση της Πινακοθήκης Πειραιά συνεργάζεται με την Ένωση Ελλήνων Χαρακτών μια ομάδα από τους πιο δραστήριους συλλέκτες έργων ελληνικής χαρακτικής. Από τις συλλογές των Μάνου Βεντούρη-Πάρι Παρασκευά-Βουτσά, Χαράλαμπου Λεοντιάδη, Γιάννη Παπακωνσταντίνου, Γιώργου Ριζόπουλου, Ιορδάνη Χριστοδούλου, Νίκου Μαστροπαύλου, θα παρουσιάσουν 95 εξαιρετικά έργα 51 καλλιτεχνών – μεταξύ των οποίων οι Δημήτριος Γαλάνης, Λυκούργος Κογεβίνας, Ευθύμης Παπαδημητρίου, Γιάννης Κεφαλληνός, Βάσω Κατράκη, Μάριος Πράσινος (στη φωτογραφία έργο του) – οι οποίοι εχάραξαν το λαμπρό παρελθόν της ελληνικής χαρακτικής. Τα παρόν θα παρουσιάσουν 75 εν ενεργεία χαράκτες με 230 αυθεντικά έργα τους.

Η «φυσιολατρική» ματιά της Ινές Πικέρας Γκαρθία

Την ατομική έκθεση της ισπανίδας χαράκτριας Ινές Πικέρας Γκαρθία παρουσιάζει, ως τις 28 Ιουνίου, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50) το Ινστιτούτο Θερβάντες. Υπότροφος του ισπανικού και του ελληνικού κράτους, η δημιουργός εμπνέεται και καθοδηγείται πάντα από τους παλμούς της φύσης, με φιλέρευνη διάθεση και ιδιαίτερη ευαισθησία. Χρησιμοποιεί παλιές και σύγχρονες τεχνικές χαρακτικής και παρουσιάζει χαλκογραφίες, λιθογραφίες και λινόλεουμ σε χειροποίητα χαρτιά. Η Ινές Πικέρας Γκαρθία γεννήθηκε στη Βαλένθια το 1977 και αποφοίτησε από τη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Σαν Κάρλος της Βαλένθια. Ζει και εργάζεται μεταξύ Ισπανίας και Ελλάδας και αυτή είναι η έκτη έκθεσή της στην Αθήνα. Το έργο της υπακούει στην ολοκληρωτική ανάγκη αλλαγής, πειραματισμού και έρευνας. Χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές χαρακτικής, παραδοσιακές και σύγχρονες, και τις αναμειγνύει. Οταν έρχεται η ώρα της εκτύπωσης, τυπώνει, κόβει, μοντάρει, κολλάει, ράβει, παίζει με όλες τις δυνατότητες που διαθέτει, κάνοντας χρήση ενός ευρέος φάσματος υλικών: χειροποίητο χαρτί, ύφασμα, πλαστικό, μαλακά μέταλλα κτλ.

H «πολεοδομία» της Βίκυς Τσαλαματά

Η διακεκριμένη χαράκτρια Βίκυ Τσαλαματά ξεδιπλώνει με την έκθεσή της στον χώρο τέχνης William James (Υμηττού 64, Χολαργός) μια πόλη, για να αποκαλύψει το ιστορικό, θρησκευτικό, πολιτικό και κοινωνικό κέντρο της. Μπαίνοντας σε μια πόλη, χάνεσαι στους λαβύρινθούς της, αισθάνεσαι τις αναδιπλώσεις της, διαβάζεις της χαρτογραφίες της. Αυτός ακριβώς είναι και ο τίτλος της έκθεσης, «Λαβύρινθοι, Αναδιπλώσεις, Χαρτογραφίες». Η προσέγγιση είναι πρωτοποριακή, όπως και τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί η επίκουρη καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Όπως ξεδιπλώνεις μια πόλη για να δεις τις νέες ιδέες που κρύβει στους λαβυρίνθους, τις αναδιπλώσεις και τις χαρτογραφίες της, έτσι και ο θεατής ξεδιπλώνει το χαρακτικό για να φτάσει στην τυπωμένη εικόνα στον πυρήνα του. Κι οι διαδοχικές αναδιπλώσεις σημαίνουν διαδοχικές μεταμορφώσεις. Οι μεταμορφώσεις είναι η πεμπτουσία της τέχνης της Βίκυς Τσαλαματά, η οποία ορίζει την ιδεολογία της αλλά και υπαγορεύει τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί: Νέα ενδιάμεσα τυπώματα, μήτρες βαθιά χαραγμένες με οξύ, πολλαπλά τυπώματα, εσώγλυφες και εξώγλυφες φόρμες. Εξάλλου η Βίκυ Τσαλαματά θεωρείται ότι από κοινού με άλλους, ανήσυχους Ελληνες και ξένους χαράκτες, ώθησαν την χαρακτική τέχνη πέρα από τα παραδοσιακά της όρια, εμπλούτισαν τη δυναμική της και ανανέωσαν την εικόνα της. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 15 Ιουλίου.

Η Λουνέλ ανοίγει τις πόρτες της στην Άρια Κομιανού

«Η Λουνέλ ανοίγει τις πόρτες της σε μια καλλιτέχνιδα την οποία ευχαριστούμε εκ των προτέρων θερμά για την ποιότητα της δουλειάς της». Με αυτά τα λόγια του δημάρχου της γαλλικής πόλης Claude Arnaud τυπωμένα στον κατάλογο, ανοίγει πραγματικά τις πόρτες του Salle Louis Feuillade για να πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 28 Ιουνίου η ατομική έκθεση της διακεκριμένης χαράκτριας Άριας Κομιανού. Ο κ. Arnaud σημειώνει επίσης: «Η Άρια Κομιανού πραγματεύεται τα αγαπημένα θέματά της με μια σημαίνουσα επαναληπτικότητα, εκφράζοντας την ένταση της σκέψης της, χωρίς ωστόσο να σταματήσει να εξελίσσεται, χωρίς να πάψει να ακολουθεί επίμονα τον δρόμο της αναζήτησης».

Η Άρια Κομιανού έλαβε πρόσκληση να εκθέσει στη Λουνέλ, μετά τη βράβευσή της σε διαγωνισμό ex libris που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος «Les Amis du Fonds Medard» που εδρεύει εκεί, μεταξύ δεκάδων καλλιτεχνών από πολλές χώρες. Αυτό είναι ένα από τα πολλά βραβεία και τις διακρίσεις που η δημιουργός έχει κερδίσει στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες, όπως στην Ετήσια Διεθνή Έκθεση Χαρακτών στο Κιότο της Ιαπωνίας, στην Ετήσια Διεθνή Έκθεση Χαρακτών στην Στοκχόλμη της Σουηδίας, στην Διεθνή Biennale Χαρακτικής στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, στη Διεθνή Έκθεση Καλών Τεχνών στην Ουκρανία κ.ά. Έχει πραγματοποιήσει 25 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο, Κέρκυρα, Ζάκυνθο) και στο εξωτερικό (Γερμανία, Νότιος Αφρική, Βοσνία) και έχει λάβει μέρος σε περισσότερες από 100 ομαδικές εκθέσεις, οι περισσότερες διεθνείς.

Ο επίκουρος καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Θάνος Χρήστου, γράφει για το έργο της Άριας Κομιανού: «“Ολόκληρη η ζωγραφική αποτελείται από πράγματα που παραλείπονται κι από πράγματα που τονίζονται” είχε πει ο Γκόγια. Και στο έργο της Κομιανού αυτό μοιάζει να είναι βασική αρχή, το στοιχείο που κάνει το έργο της ομιλητικό, σύγχρονο, μεστό περιεχομένου. Δεν τις χρειάζεται να εξαντληθεί σε περιγραφές, δεν έχει ανάγκη τον εντυπωσιασμό, δεν επικαλείται το αυτονόητο. Προχωρά με μια βασανιστική επιμονή στην αποκάλυψη της αλήθειας της μέσα από το δύσκολο δρόμο της συνεχούς αναζήτησης, της αδιάκοπης εργασίας, της επιτακτικής ανάγκης της να εκφραστεί. Και αυτή η γνήσια φωνή δικαιώνεται δίχως άλλο από το τελικό αποτέλεσμα, το πλήρες νοημάτων και έμφορτο εκφραστικής δύναμης».

Τα «Cityscapes» της Βίκυς Τσαλαματά στο Λουξεμβούργο

Αντιπροσωπευτικά έργα από την πρόσφατη δουλειά της, τη μεγάλη ενότητα Αστικά Τοπία (Cityscapes), παρουσιάζει στην Γκαλερί Lucien Schweitzer στην πόλη του Λουξεμβούργου, από 7 Μαϊου έως 8 Ιουνίου, η διακεκριμένη χαράκτρια, Επίκουρη Καθηγήτρια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Βίκυ Τσαλαματά. Ακαταπόνητη ερευνήτρια των τεχνικών και των εκφραστικών μέσων της χαρακτικής, η επίκουρος καθηγήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, θεωρείται ότι από κοινού με άλλους, ανήσυχους Ελληνες και ξένους χαράκτες, ώθησαν την χαρακτική τέχνη πέρα από τα παραδοσιακά της όρια, εμπλούτισαν τη δυναμική της και ανανέωσαν την εικόνα της. Η ενότητα «Cityscapes» παρουσιάζεται στο Λουξεμβούργο μετά την έκθεσή τους στο Μουσείο Τεχνών του Györ στην Ουγγαρία και αποτελείται από πέντε σειρές έργων με τίτλους «Ουτοπικές Πόλεις», «Γραφές του Δρόμου», «Σινικό Τείχος», «Φιγούρες» και «Εφήμερα Τοπία». Οι χαρακτικές μήτρες, συνδυάζονται με ψηφιακές εκτυπώσεις και τις φωτογραφίες αστικών τοπίων που η Τσαλαματά πήρε στα ταξίδια της στην Κίνα, την Ιταλία και το Λουξεμβούργο.

Στο νου του Βαγγέλη Δημητρέα

Η γνώριμη ατμόσφαιρα της ζωγραφικής του ομότιμου καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Θεσσαλονίκης Βαγγέλη Δημητρέα κυριαρχεί και στην έκθεση της πρόσφατης δουλειάς του της περιόδου 2002-2008, η οποία θα εγκαινιαστεί την Πέμπτη 7 Μαΐου, στις 20.00, στην αίθουσα τέχνης «Εκφραση-Γιάννα Γραμματοπούλου» (Βαλαωρίτου 9α, στο κέντρο της Αθήνας). Τα θέματά του είναι συνήθως ανθρώπινες μορφές, οι οποίες αποκτούν το νόημά τους με τη συνέργια και των υλικών, τα λάδια, τη σινική μελάνι, τις μεικτές τεχνικές. Ο επιμελητής της έκθεσης Χρήστος Θεοφίλης, σημειώνει τις διαρκείς μεταπλάσεις, τις συνθετικές αλλαγές, κάποτε και τη διάλυση της φόρμας και τη χαρακτηριστική χρήση του μαύρου χρώματος σε πολλά έργα του Βαγγέλη Δημητρέα και παρατηρεί: «Νομίζω ότι έχουμε ένα ύφος πυκνό και ιδιαζόντως προσωπικό». Όπως εκμυστηρεύεται ο ίδιος ο ζωγράφος, «η όποια “κοσμοθέαση” του καλλιτέχνη απαιτεί διαρκή αναζήτηση, θα μπορούσα ίσως να πω, βασανιστική έρευνα για να στηριχτεί μορφοπλαστικά, για να κατακτηθεί η αξιοπιστία της φόρμας, και αυτό δεν οδηγεί αναγκαστικά σε έναν άδειο φορμαλισμό».

«Εκ παραλλήλου» στην Αλεξανδρούπολη

«Εκ παραλλήλου» παρουσιάζουν τα έργα τους η γλύπτρια Ειρήνη Γκόνου και ο ζωγράφος Μίλτος Παντελιάς στην Αλεξανδρούπολη, στην αίθουσα τέχνης «Αrt Gallery» (Σκρα 7). Οι δύο καλλιτέχνες, με πλήθος ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στο ενεργητικό τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, δούλεψαν μαζί ανταλλάσσοντας ιδέες και προσφέροντας ο καθένας την προσωπική δεξιοτεχνία του. Οι εικαστικές κατασκευές της Ειρήνης Γκόνου, τα βιβλία, οι μορφές, τα χειρόγραφα, καθώς αποπνέουν σοφία του χρόνου και ατμοσφαιρικότητα, συνδιαλέγονται απολαυστικά με την ιστορία, την παράδοση και εν τέλει με τον θεατή. Οι πίνακες του Μίλτου Παντελιά πάλι θυμίζουν αρχαία παλίμψηστα με φιγούρες, γυμνά, τοπία και κείμενα και λειτουργούν ως ονειροδρόμιο για έξω κόσμους μαγικούς και ρομαντικούς. Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 30 Απριλίου.